اندازه گیری

دیروز در مورد اندازه گیری با هم حرف زدیم. امروز کمی جدی تر موضوع را بررسی می کنیم.

هدف هر پژوهشگری کشف روابط بین متغیرهاست. او برای کشف این روابط باید متغیرها را اندازه گیری کند. شناخت هر فرد یا گروهی از افراد، مستلزم جمع آوری اطلاعات لازم در مورد آنها براساس اصول و روشهای علمی است. به این عمل در اصطلاح اندازه گیری می گویند. در حقیقت جمع آوری اطلاعات، جمع آوری داده هایی است که اندازه گیری متغیرها بدست می آید.

اندازه گیری عبارت است از اختصاص دادن اعداد به اشیا وقایع یا افراد طبق قواعد معین. 

اندازه گیری متغیرهای مورد مطالعه شامل مراحل زیر است:

۱) تعریف متغیر مورد نظر: اولین قدم در اندازه گیری اینست که تعریف دقیق و کاملی از متغیری که میخواهیم اندازه گیری کنیم ارائه کنیم. تعریفی جامع و مانع.

۲) تهیه ابزار یا وسایل اندازه گیری: برای اندازه گیری نیاز به ابزار داریم. مثلا اگر بخواهیم قد را اندازه گیری کنیم ابزاری بنام متر لازم داریم. اگر این ابزار از قبل وجود  داشته باشد، استفاده می کنیم و اگر نباشد باید آنرا طراحی کرده و بسازیم.

۳) پیش بینی مقیاس کمی

انشالله فردا باز با هم صحبت میکنیم.

 

 

چگونه درس روش تحقیق را برای آزمون دکتری بخوانیم؟

ابتدا ببینیم هدف ارائه درس روش تحقیق هم در دوره کارشناسی و هم کارشناسی ارشد برای رشته روانشناسی و سایر رشته های علوم انسانی  چیست. فرض کنید میخواهیم در مورد یک مشکل روانشناختی مثلا اضطراب جدایی روی کودکان تحقیق کنیم. اولین سئوالی که مطرح می شود آنستکه این پژوهش را از کجا شروع کنیم. ابتدا بررسی می کنیم با چه روشی می توان اضطراب جدایی را در کودکان اندازه گیری کرد. پس نیاز به ابزار اندازه گیری داریم. درس روش تحقیق آموزشهای لازم را برای ساخت، استفاده و اعتبارسنجی ابزارهای سنجش را در اختیار محقق قرار میدهد. پس باید عمیقا ابزارهای اندازه گیری را بشناسیم، روشها و نکات بکارگیری آنها را بدانیم. وقتی با این نگاه فراتر به هر کدام از موضوعات درس روش تحقیق نگاه کنیم و خودمان را در موقعیتهای واقعی پژوهش ببینیم هم خیلی سریع در این دس پیشرفتت می کنیم و هم بتبع براحتی از عهده سئوالات آزمونها بر بیاییم.  باز هم با هم در این باره صحبت خواهیم کرد.

منابع درس روش تحقیق برای آزمون دکتری روانشناسی کدامند؟

سئوالی که هر داوطلب آزمون دکتری در رشته روانشناسی بشدت دنبال جواب آنست، منابع لازم برای موفقیت در این آزمون سخت و نفس گیر است. آزمونی که هزاران نفر در آن شرکت می کنند و حداکثر کمتر از 100 نفر با در نظر گرفتن دانشگاه سراسری و آزاد پذیرفته می شوند. از بین دروس مختلفی که باید برای آن آماده شد؛ اما، دو درس آمار و روش تحقیق از جایگاه خاصی برخوردارند. درس آمار، شاخه ای است که واقعا هر کسی که بخواهد وارد دوره دکتری شود و نامش به عنوان یک محقق و روانشناس متبحر ثبت گردد  (چه بخواهیم و چه نخواهیم) ضروری است. پس طبیعی است که این درس هم در آزمون با دقت بالا مطرح شود و هم در مصاحبه مورد توجه اساتید باشد.

در کنار آمار، درس دیگری که بلافاصله مطرح می شود، درس روش تحقیق است. همه کسانی که کارشناسی و کارشناسی ارشد روانشناسی خوانده اند در طول دوران تحصیل خود هم در دوره کارشناسی و هم دوره کارشناسی ارشد با در درس روش تحقیق در علوم رفتاری و روانشناسی مواجه بوده اند. درسی که عموما براحتی گذرانده شده و ته نشینی بیشتر در ذهن نمانده است. درسی که اکثرا یک درس ساده و حفظی می دانند و البته همان اکثریت تستهای آزمونها را اشتباه پاسخ میدهند. در حالیکه همه پذیرفته شدگان میدانند برای قبولی و متمایز بودن با دیگران در هنگام اعلام نتایج باید در این درس تمایز ایجاد کنند؛ زیرا، دروس عمومی روانشناسی را همه تا اندازه زیادی مطالعه می کنند و رقابت در آن حوزه خیلی نزدیک است. روش تحقیق مانند اکسیژن اضافی برای یک دونده دو ماراتن است.

سبقه تحصیلی داوطلبان آزمون دکتری روانشناسی ممکن است یک دانشگاه خوب سراسری و یا یک دانشگاه آزاد در یک شهر دور باشد، اما هر دوی این داوطلبین باید با تمرکز بر درس روش تحقیق از دیگر رقیبان سبقت بگیرند. منتهی آندسته از داوطلبین که از دانشگاههای بهتر فارغ التحصیل شده اند بدون شک بر اهمیت روش تحقیق بیشتر واقفند و جزوات بهتری برای این درس داشته‌اند. معمولا هم اساتید برای طرح سئوالات از مطالبی استفاده می کنند که در جزواتشان آمده است. حالا برای دسترسی به مطالب آن جزوات و برای پر کردن خلاء ناشی از عدم بهره برداری از آن منابع باید به کتابهای مرجع روی آورد.

بدون شک برای درس روش تحقیق در آزمون دکتری روانشناسی اولین و مهمترین منبع کتاب آقای دکتر دلاور است. در رتبه دوم کتاب روش تحقیق در علوم رفتاری خانم دکتر زهره سرمد را مطرح می شود. به نظر بسیاری از نفرات برتر این دو کتاب برای موفقیت در آزمون کافیست. البته از حق نگذریم کتاب روش تحقیق موسسه مدرسان شریف هم کتاب خوبی است. شنیده ها از وجود سی دی های آموزشی دکتر صفایی هم، خبر خوشی برای داوطلبین دکتری روانشناسی است.